ΝΙΚΗ, 22/10/2000

Τι είναι η πατρίδα μας;

Του Ν. Νικολάου

Της πατρίδας η σημαία έχει χρώμα γαλανό – γνωστό. Της πατρίδας η σημαία είναι επίσης ένα σύμβολο, και ως τέτοιο, καθόλου δεν κινδυνεύει από τη σάτιρα, κινδυνεύει πολύ περισσότερο από τους υπερασπιστές της, απλά γιατί δεν χρειάζεται τέτοιους. Δεν κινδυνεύει από κάποιον, πολύ περισσότερο δεν κινδυνεύει από το χιούμορ και τη σάτιρα.Ο Τζίμης Πανούσης μπορεί να φαίνεται – και να είναι – εξτρίμ έκφραση του προσωπικού του χιούμορ, που όμως πάντα χτυπά καίρια σημεία. Κι αυτή τη φορά, με τη διαβόητη αφίσα του, προφανώς ήθελε να χτυπήσει την εθνικοφροσύνη που εκφράζουν οι εκκλησιαστικοί κύκλοι, επιείσοντας το κίνδυνο αφαίρεσης του σταυρού από τη σημαία.

Αυτό το υλικό πήρε, αυτό επεξεργάστηκε, ως όφειλε, και έβαλε στη θέση του σταυρού ένα σφυροδρέπανο, για να κάνει πιο εμφανή τον «κίνδυνο», και βεβαίως η ακρότητα είναι φανερή. Δεν έκανε όμως μια πολιτική κίνηση ή μια δήλωση βαρύνουσας σημασίας – έκανε σάτιρα.

Και η σάτιρα τα επιτρέπει όλα, ακόμα και τα πιο ακραία, γιατί εξυπηρετεί τον σκοπό της καλύτερα έτσι. Πιο ανοιχτά. Και καθαρά. Η σύλληψη Πανούση μας γυρίζει πολύ πίσω, και πιστεύουμε πως η λογοκρισία έχει καταργηθεί δια νόμου. Δια νόμου έγινε και η σύλληψη Πανούση, αλλά μάλλον πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τέτοιες παρεξηγήσεις.

Ειδάλλως, ας καταργήσουμε και τον Αριστοφάνη, ας κάψουμε με χαρά τα βιβλία με τις κωμωδίες του και ας προσκυνήσουμε της πατρίδας τη σημαία που έχει χρώμα γαλανό, είπαμε.

Όχι πως συγκρίνουμε μεγέθη. Αλλά υπάρχουν νοοτροπίες που πρέπει να εκλείψουν. Γιατί αλλιώς, θα παγιδευτούμε στη σοβαροφάνεια και την άκριτη αποδοχή καταστάσεων, που σίγουρα χρειάζονται να φωτιστούν κι αλλιώς, για να φανούν τι πραγματικά πρεσβεύουν.

Και το ελληνορθόδοξο ιδανικό μπορεί να φωτιστεί από τη σάτιρα. Που πρέπει να κυκλοφορεί ελεύθερη. Νομίζουμε.