ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 18/01/1987

Πριν γεννηθώ ήμουνα μάγος!

Ο σαρκαστικός όσο και ιδιόρρυθμος Τζίμης Πανούσης... εξομολογείται!

«Υπηρετώ τη σάτιρα χωρίς να ’μαι σάτιρος! Είμαι άπειρος. Μου λείπουν η πείρα και τα όρια...». Ποιος άλλος θα μπορούσε να το πει, παρά μόνον ο Τζίμης Πανούσης;

Γράφει η ΓΙΩΤΑ ΣΥΚΚΑ

Σαρκαστικός, έξυπνος, ζωντανός, πάνω στη σκηνή σατιρίζει τους πάντες και τα πάντα κάθε βράδυ σε ένα ειδικά διαμορφωμένο καινούργιο χώρο, το «Μετρό», και παρουσιάζει ένα διαφορετικό Πανούση απ’ ό,τι είναι τουλάχιστον στην καθημερινή του ζωή. Έναν Πανούση που ειρωνεύεται κυρίως όλους τους επώνυμους, με έναν ξεχωριστό και συνάμα προκλητικό τρόπο και δεν διστάζει να σατιρίζει ακόμη και τον ίδιο του τον εαυτό...

Μερικοί υποστηρίζουν ότι μιλάει ρεαλιστικά, άλλοι πάλι ότι μεγαλοποιεί κάποιες καταστάσεις... Αλλά ας αφήσουμε τον ίδιο να μας πει, με το γνωστό χιούμορ που τον διακρίνει:

— Ε, λοιπόν ναι, το παραδέχομαι! Μεγαλοποιώ κάποια πράγματα. Δεν μιλώ ρεαλιστικά και χωρίς να θέλω να σε προσβάλω θα μου επιτρέψεις να επισημάνω ότι η τέχνη δεν έχει καμία σχέση με τη ρεαλιστική και ακριβόλογο αναφορά γεγονότων, διότι θα επρόκειτο για δημοσιογραφία. Η υπερβολή είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της σάτιρας, κάτι σαν τα αυγά στην ομελέτα...

— Δεν διστάζεις ακόμη και να σαρκάζεις τον ίδιο σου τον εαυτό. Μήπως όμως το χρησιμοποιείς και σαν άλλοθι;

— Είμαι αδίστακτος. Στη σκηνή ξεσαλώνω, γίνομαι άλλος άνθρωπος. Ο ντροπαλός αναρχομικρομεσαίος οικογενειάρχης δαιμονίζεται από μνήμες της προηγούμενης πολυτάραχης ζωής του. Εγώ πριν γεννηθώ ως Τζιμάκος ήμουνα μάγος. Όχι κομπογιαννίτης, ορίτζιναλ! Φέτος το ανακάλυψα εξ αιτίας της πολύχρονης έκθεσής μου στο φιλότεχνο κοινό. Με φάγανε με τα μάτια τους. Την καλλιτεχνική και οικονομική μου επιτυχία δεν την άντεξαν και με βασκάνουνε. Πήγα λοιπόν σε μια ξεματιάστρα προικισμένη που με συμβούλεψε να σταματήσω τις καλλιτεχνίες και να υπηρετήσω τα απόκρυφα μυστήρια. Κι αυτό κάνω. Επομένως αυτά που κάνω στο πάλκο είναι άλλοθι για να μην πάω για ψυχανάλυση και ψυχοσύνθεση. Μισώ και την ανάλυση και τη σύνθεση και τις λογικές αιτίες. Θάνατος στα αξιώματα της λογικής σκέψης. Ζήτω η χαρά, η ηδονή και η γαλήνη.

— Στο πρόγραμμά σου ειρωνεύεσαι διάφορα πολιτικά πρόσωπα της κυβέρνησης, ακόμη και συναδέλφους σου, καθώς και ηθοποιούς...

— Το 95% των κειμένων των παραστάσεών μου είναι προϊόντα καθημερινού αυτοσχεδιασμού. Βγαίνουν από μόνα τους κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Είναι φυσικό λοιπόν, αφού βομβαρδίζομαι πανταχόθεν από τις εικόνες και τις ηλιθιολογίες των «ομιλούντων υδροκέφαλων» της πολιτικής μας ζωής, να αποβομβαρδίζομαι στη σκηνή. Όσο για τους συναδέλφους μου έχει άδικο. Ουδέποτε ειρωνεύτηκα τους Χατζηχρήστο, Ηλιόπουλο, Αυλωνίτη, Βέγγο, Ευγονόπουλο ή τον Λεονάρντο ντα Βίντσι. Τους συναδέλφους μου τους σέβομαι και τους αγαπώ.

— Εκεί που στέκεσαι πιο πολύ είναι οι καλλιτέχνες, όπως ο Νταλάρας, η Βουγιουκλάκη, αλλά και νέοι τραγουδοποιοί και κυρίως εκπρόσωποι του λαϊκού τραγουδιού...

— Εξαρτάται τι εννοείς «καλλιτέχνης». Αν θεωρείς ότι το ταλέντο να πλασάρεις τον εαυτό σου με οποιοδήποτε τρόπο και να ψηφάς για καριέρα, εκμεταλλευόμενος τους σάπιους μηχανισμούς των μέσων μαζικής επικοινωνίας, είναι καλλιτεχνικό, τότε όντως «στέκομαι» σε τέτοιους «καλλιτέχνες» και μάλιστα με το ένα πόδι. Αυτό που κλωτσάω.

— Φέτος τα βάζεις ακόμη και με την Αφροδίτη Μάνου. Γιατί;

— Για το αντί που έχει τέσσερις τρύπες. Δεν είναι λογικά εξηγήσιμες οι επί του πάλκου αντιδράσεις μου στα πολιτιστικά μας πράγματα. Μάλλον η ελληνορόκ ξεφτίλα που ενέσκηψε τελευταία δικαιολογεί ένα ξέσπασμα επί δικαίων και αδίκων. Οι φιλοδοξίες των νέων τραγουδοποιών να κάνουν καριέρα «εδώ και τώρα» μου φέρνουν αναγούλα.

— Το να σαρκάζεις και να ειρωνεύεσαι πάνω στη σκηνή μήπως είναι μια εύκολη λύση; Πόσο μάλλον όταν ορισμένοι απ’ όσους σατιρίζεις έχουν προσφέρει, κατά γενική ομολογία, σημαντικό έργο και για περισσότερα χρόνια απ’ ό,τι εσύ;

— Σε πληροφορώ ότι η δουλειά μου είναι από τις δυσκολότερες. Οι αυτοσχεδιασμοί μου απαιτούν συνεχή εγρήγορση, γερά αντανακλαστικά, κυνήγι της πεταλούδας «methexis Kallitehnikous» που υπερίπταται της αίθουσας και μια επίπονη και ψυχοφθόρα προετοιμασία. Δεν έχω παράπονο όμως. Άλλωστε είμαι ένας υψηλά αμειβόμενος αντεργκράουντ καλλιτέχνης. Εγώ έχω προσφέρει τα περισσότερα απ’ όλους. Διακόσια εξήντα χρόνια στο μετερίζι της λευκής μαγείας. Έχω λυτρώσει κόσμο και κοσμάκη.

— Με τη φετινή σου παρουσία στο «Μετρό» θα ’λεγες ότι εγκατέλειψες τα κέντρα;

— Όχι. Αυτό το έχει κάνει ο Νταλάρας, και είναι φυσικό να μας μπερδεύεις μια και έχουμε πολλά κοινά στην καριέρα μας. Εργαζόμαστε αμφότεροι για την εκπλήρωση δύο βασικών στόχων: την υστεροφημία και τα προς το ζην. Τους χώρους που εμφανίζομαι τους διαλέγω σύμφωνα με τις ανάγκες του προγράμματος που έχω κατά νου. Έτσι δεν αποκλείω την εμφάνισή μου σε κάποιο σκυλάδικο κατάλληλα διαμορφωμένο.

— Αν σου λέγαν να χαρακτηρίσεις τον εαυτό σου τι επίθετα θα έδινες γι’ αυτό που κάνεις;

— Ακροβασία. Τον εαυτό μου θα τον χαρακτήριζα φιλότιμο.

— Τελικά ανήκεις στους νέους τραγουδοποιούς; Ή στους καλλιτέχνες που κάνουν ροκ;

— Ανήκω στους νέους γελωτοποιούς. Τους γελωτοποιούς της δημοκρατίας.

— Πιστεύεις ότι υπάρχει ελληνικό ροκ;

— Ό,τι υπάρχει σίγουρα. Δεν το έχουμε βρει όμως ακόμα.

— Σε ενοχλεί που κάποιοι δυσπιστούν γι’ αυτό που κάνεις;

— Αφάνταστα! Και προτίθεμαι να τους καταστρέψω. Είναι να μη με πιάσουνε τα βουντού μου. Θα κλάψουν μανούλες.

— Το ότι δεν εμφανίζεσαι στην T.V. ή ότι πολλές φορές έχεις πέσει θύμα της λογοκρισίας σ’ ενοχλεί;

— Καθόλου. Αυτή τη δουλειά τους κι εγώ τη δική μου. «Ηγγικεν γαρ η βασιλεία των ρομαντικών» — να δούμε τη ψυχή θα παραδώσουν όλοι αυτοί οι προδότες και δούλογοι δήθεν «καλλιτέχνες».

— Έχεις πει ότι από του χρόνου θα κάνεις περισσότερο θέατρο και κινηματογράφο... Τι εννοείς ακριβώς;

— Ακριβώς δεν εννοώ τίποτε. Όλα είναι στο περίπου. Χιλιάδες σχέδια έρχονται και φεύγουν. Έχω σκεφτεί ν’ ανοίξω «συνεργείο αυτοκινήτων». Αμερικάνικο κόλπο. Πολλά λεφτά...

«Ναι, μεγαλοποιώ τις καταστάσεις. Κάνω σάτιρα, αλλά δεν είμαι σάτιρος. Είμαι άπειρος. Μου λείπει η πείρα και τα όρια», λέει ο Τζίμης Πανούσης.