Βραδυνή, 10/06/1986

Πέντε μήνες... γιατί χανόμαστε!

Δ. Σαββόπουλος: Τί Αριστοφάνης τί Πανούσης

Τελικά η φράση «Γ....τε γιατί χανόμαστε» είναι ή όχι προσβλητική για τη δημόσια αιδώ; Έξι άνθρωποι του πνεύματος και της τέχνης υποστήριξαν χθες άλλοι απερίφραστα κι άλλοι έμμεσα πώς αν η φράση αυτή ειπωθεί σαν τραγούδι, τότε πρόκειται για ...τέχνη!

Ρεπορτάζ: Φ. ΚΑΛΛΙΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πολλά τα γαργαλιστικά που άκούσθηκαν χθες στην αίθουσα του Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, όπου στό εδώλιο κάθησαν ο Δημήτρης (Τζιμάκος) Πανούσης και 6 περυσινός του δίσκος «Μουσικές Ταξιαρχίες Χάρντ Κόρ» καθώς και ο υπεύθυνος της δισκογραφικής εταιρίας ΕΜΙΑΛ, Γ. Κυβέλος. Κατηγορία: παράβαση του νόμου περί ασέμνων και συγκεκριμένα ορισμένα αποσπάσματα από τα τραγούδια του Πανούση «Φάτε μάτια — ψάρια». «Σουζάννα» κ.ά.

Η δίωξη ασκήθηκε ύστερα από έγγραφο της Γ.Γ.Τ.Π. της 24ης Μαρτίου 1985 προς την Εισαγγελία, όπου ανεφέρετο ότι περιείχοντο αποσπάσματα που προσέβαλαν τη δημόσια αιδώ. Το «Φάτε μάτια — ψάρια» ήταν η Ιστορία ένός ηδονοβλεψία, πού περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια καί «γλαφυρότητα» — και φυσικά με ένα λεξιλόγιο που δεν άντιγράφεται — την περιπέτεια ενός «ματάκια». Τα δε άλλα τραγούδια περιείχαν φράσεις που άκούγονται συνήθως από το φίλαθλο κοινό, όταν πιστεύουν ότι ο διαιτητής αδικεί την όμάδα τους.

Στην αρχή της χθεσινής διαδικασίας, κι αφού απορρίφθηκαν δύο αιτήματα της υπερασπίσεως για αναβολή της δίκης διαβάστηκε επιστολή που απέστειλε ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις προς το δικαστήριο. Μεταξύ άλλων άνεφέρετο ότι «είναι παρανοϊκό καί φαρισαϊκό να σύρονται οι καλλιτέχνες στα δικαστήρια».

Για τον Πανούση ότι «είναι πρώτης τάξεως τραγουδοποιός με οξύτατη κοινωνική παρατήρηση, ευρηματικό, με πλούσιο ποιητικό έργο και πανέμορφα τραγούδια».

Πρώτος μάρτυρας υπερασπίσεως κατέθεσε ο Διονύσης Σαββόπουλος ο όποιος χαρακτήρισε τον ιδιόρρυθμο συνθέτη ως σημαντικό καλλιτέχνη της σάτιρας στοιχεία της όποιας είναι η υπερβολή και οι βωμολοχίες. Για τα τραγούδια του ότι δεν δημιουργούν πρόβλημα στό κοινό, εκτός αν απομονωθούν κάποιες φράσεις.

«Είναι σαν να δούμε έναν γυμνό στην Πανεπιστημίου κ. πρόεδρε. Πρόκειται γιά προσβολή. Αν όμως τον δούμε σ' έναν ζωγραφικό πίνακα;».

Πρ. Θέλετε νά πείτε ότι ή φράση «Γ...τε γιατί χανόμαστε...

Μαρ. Αυτή η ίδια είναι χυδαία. Αν όμως την τραγουδήσουμε δεν δημιουργείται πρόβλημα.

Πρ.: Αφού τό θεωρείτε έργο τέχνης, τί μπορεί να αποκομίσει κάποιος από ένα τέτοιο κείμενο;

Μαρτ. Είναι μέρος ένός καλλιτεχνικού έργου και έτσι πρέπει να κριθεί. Δεν μπορούμε να άπομονώνουμε Φράσεις. Άλλωστε ας πάρουμε τον Αριστοφάνη που άκούγεται στήν Επίδαυρο...

Πρ. Συγκρίνετε τον Αριστοφάνη με τον Πανούση;

Μαρτ. Δεν μπορεί να γίνει μιά τέτοια σύγκριση, γιατί δεν μπορούμε να πούμε ποιός είναι ο καλύτερος!!!

Πρ. Τελικά αισθάνεται κάποιος ντροπή άκούγοντας αυτή τη φράση;

Μαρτ. Μόνον αν άπομονωθεί η φράση από το τραγούδι. Αλλιώς δεν θα έπρεπε να ύπάρχουν οι επιθεωρήσεις. Άλλωστε ύπάρχει εδώ μιά αντίφαση. Πώς έγκρίθηκαν τα τραγούδια αυτά από την αρμοδία επιτροπή και στη συνέχεια ι ίδιος ο Κωστόπουλος (τότε Γ.Γ. Τύπου) ενημέρωσε τον εισαγγελέα;

Εισ. Πού απευθύνεται το συγκεκριμένο έργο;

Μαρτ. Στον κόσμο που έχει ανάγκη επικοινωνίας. Το συγκεκριμένο τραγούδι είναι σε βάρος του ηδονοβλεψία, αλλά και του μικρού ηδονοβλεψία που κρύβουμε μέσα μας.

Τα ίδια ισχυρίσθηκε και ο έπόμενος μάρτυρας δημοσιογράφος Σωτ. Κακίσης, ενώ ο θεατρικός συγγραφέας Γ. Μανιώτης είπε ότι «αν φανείς διαλλακτικός στα λόγια, μπορεί να χάσεις όλη την αίσθηση».

Ο επόμενος μάρτυρας Σερ. Φυντανίδης, διευθυντής συντάξεως της έφημερίδας «Ελευθεροτυπία» τόνισε ότι κάθε έποχή έχει τη δική της έκφραση, και πως όλες αυτές τις επιλήψιμες έκφράσεις τις έχει αποδεχθεί το κοινό. Συμπλήρωσε πως τα τραγούδια του Πανούση απευθύνονται σε ένα όρισμένο κοινό, το όποίο πηγαίνει και στη συγκεκριμένη μπουάτ που τραγουδά ο καλλιτέχνης για να τα ακούσει.

Ο τελευτάιος μάρτυρας Σωτ. Αποστόλου, υπάλληλος της ΕΜΙΑΛ κατέθεσε πως από τη στιγμή που δόθηκε η απαραίτητη άδεια από την αρμόδια επιτροπή του υπουργείου Προεδρίας η έταιρία έχει έννομη συμβατική υποχρέωση να βγάλει το δίσκο.

Το ίδιο ισχυρίσθηκε απολογούμενος και ο διευθυντής της εταιρίας Γ. Κυβέλος, ενώ ο Πανούσης τα απέδωσε όλα σε πολιτικό «δάκτυλο». Ισχυρίσθηκε:

«Τα τραγούδια του δίσκου είναι άποσπάσματα από μία σειρά παραστάσεων που έδωσα πέρυσι στην μπουάτ που έμφανίζομαι. Πολιτικοί όμως ήσαν οι λόγοι που κίνησαν την όλη διαδικασία. Οι άνθρωποι της Γ.Γ.Τ.Π. εθίγησαν γιατί σατιρίζω και πολιτικά πρόσωπα στο δίσκο μου.

Ανώτερου πνευματικού επιπέδου ανθρώπους χαρακτήρισε ο είσαγγελεύς όλους τους μάρτυρες που παρήλασαν από το δικαστήριο και γι' αύτούς τόνισε ότι μπορεί «τά συγκεκριμένα τραγούδια να μήν τους έθιξαν δεν μπορεί όμως αύτό νά ισχύει και γιά την κυρα — Κατίνα... Γιατί με την λογική που ακούσθηκε κανένα έργο δεν θά μπορούσε νά χαρακτηρισθεί άσεμνο.

Την άποψή του δέχθηκε και το δικαστήριο που έπέβαλε σε καθέναν από τους κατηγορουμένους εφέσιμη ποινή φυλακίσεως 5 μηνών μετατρεπόμενη πρός 400 δρχ. ήμερησίως, χρηματικό πρόστιμο 50.000 δρχ. καί κατάσχεση των δίσκων.