Ήχος και Hi-Fi (Δεκέμβριος 1985)

Τζίμης Πανούσης και οι Μουσικές Ταξιαρχίες

Κύτταρο, 21 Νοεμβρίου

Η διαφορά του άξιου από τον σπουδαίο καλλιτέχνη είναι ότι ενώ ο πρώτος απλώς καθρεφτίζει την ουσία του κόσμου του, ο δεύτερος παρεμβαίνει επιπλέον άμεσα και προχωρεί σε κριτική. Δεν ξεσκεσπάζει ή δεν ανακινεί μόνο πάθη, κακίες, μίση, συμπλέγματα, δολοπλοκίες, αλλά ταυτόχρονα τα προσδιορίζει ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ και στη συνέχεια τα δολοφονεί.

Αυτή η άμεση εκκαθάριση παλιών και άχρηστων λογαριασμών δεν συμβαίνει σε γενικές γραμμές στο Κύτταρο φέτος. Ο Τζίμης Πανούσης,παρουσιάζοντας ένα "one man - computer - show" που διεκπεραιώνει απ' την αρχή ως το τέλος μόνος του με το ρόλο των - δύο πλέον - «Μουσικών Ταξιαρχιών» σαφώς περιορισμένο σε συνοδευτικό, προτιμά μία συχνά επιφανειακή και ώρες-ώρες επιθεωρησιακή κριτική πάνω στα θέματα που ο ίδιος έχει θέσει επί τάπητος από την αρχή σχεδόν της καριέρας του. Έτσι, παρακολουθήσαμε ένα πρόγραμμα άνισο, που παλινδρομούσε ανάμεσα στο κορυφαίο και στο χοντροκομμένο, στο χιουμοριστικό και στο ανέπνευστο. Και ειλικρινά δεν είναι αυτά που θα θέλαμε να δούμε από έναν άνθρωπο που έχει γράψει το «Αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν», το «Ηλιοβασιλέματα στους υπονόμους», και το συνταρακτικό «Ένα τραγούδι για το χειμώνα», μια από τις πιο τρυφερές και πιο βαθιές ματιές πάνω στην ομοφυλοφιλία.

Και μπορεί συνολικά το πρόγραμμα να στέκει σαν παρουσία ξεχωρη και ενδιαφέρουσα στον τόπο μας, αλλά τα πιο πολλά τραγούδια είναι συγκεχυμένα από άποψη αισθητικών επιρροών και στίχων. Όπως για παράδειγμα, η ηλεκτρική κιθάρα του Σπύρου Πάζιου που ναι μεν δένει υπέροχα στα ρυθμικά της μέρη είναι όμως ξεκάρφωτη στα περισσότερα σόλο της. Ή, από πλευράς στίχων, η επιδερμική αν και συνήθως ανεπιτήδευτη νύξη των κοινωνικο-σεξουαλικών θεμάτων που ίσως αφορούν και τον ίδιο τον Πανούση («Γαμάτε γιατί χανόμαστε»και γενικά σχόλια πάνω σε διάφορα γενετικά μεγέθη, στις τουρίστριες κ.ά). Ή, η κάπως γενική -για να μην πούμε τίποτα βαρύτερο- άποψη του πάνω στο ροκ - new wave και στην «ξένη κουλτούρα». Το τραγούδι που αναφέρεται στον Κόπολα και τον Φασμπίντερ είναι κακοπροαίρετο και επιεικώς επιπόλαιο.

Στο πρόγραμμα που παρουσιάζεται στον Κύτταρο τον βοηθούν (απλώς) οι Σπύρος Πάζιος στην κιθάρα και Βασίλης Γκίνος στα πλήκτρα και στα συνθεσάιζερ. Άλλα όργανα δεν υπάρχουν και στην ουσία όλο το βάρος το έχει ο Τζίμης Πανούσης, κι αυτό είναι κάτι που πρέπει να του το αναγνωρίσουμε. Ο κύριος Πανούσης έχει χιούμορ, αρκετές και διαφορετικές επιρροές, είναι αυθόρμητος και καυστικός, έχει έμμονες ιδέες (ανατολικό μπλοκ, γιαπωνέζικη τεχνολογία, σεξ) και κυρίως έχει έναν καθαρά δικό του τρόπο να μετενσαρκώνει όλα αυτά σε ενιαίο συμβάν. Δεν έχει όμως την ορμή να προχωρήσει λίγο παραπέρα. Εκεί που βρίσκεται η νοητή χορδή του τόξου που θα τον έστελνε κατευθείαν στην καρδιά μας. Δύσκολο το έργο του αλλά εμείς αμετανόητοι θα περιμένουμε.

Παύλος Μουχταρίδης