ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Μεγάλη Τετάρτη 10/04/1985, σελ. 23

Περιπτώσεις λογοκρισίας

Γράφει ο Φώτης Χ. Απέργης

Ο τρίτος δίσκος των «Μουσικών Ταξιαρχιών», μια ηχογράφηση του προγράμματός τους στο «Κύτταρο», είναι έτοιμος από καιρό. Θα μπορούσε ήδη να βρίσκεται στις βιτρίνες των δισκοπωλείων, αν ο Τζίμης Πανούσης δεν είχε γι’ άλλη μια φορά προβλήματα. Προβλήματα με δύο δισκογραφικές εταιρείες (που δεν μας αφορούν τόσο), και προβλήματα, ως συνήθως με το υπουργείο Προεδρίας.

Οι υπάλληλοι της «επιτροπής ελέγχου» (διάβαζε, της λογοκρισίας), έσπευσαν και πάλι να εμποδίσουν την κυκλοφορία τραγουδιών του, αρνούμενοι να του δώσουν την άδεια που χρειάζεται για να χαραχθούν στο βινύλιο. Γιατί; Μα «γιατί δεν μπορούν αυτά τα πράγματα να βγουν σε δίσκο».

Ο ίδιος ωστόσο, όπως λέει, θα εφαρμόσει τις πρωθυπουργικές και υπουργικές δηλώσεις. Πως δηλαδή «σοσιαλισμός και λογοκρισία είναι έννοιες ασυμβίβαστες» και «λογοκρισία δεν υπάρχει». Σκοπεύει λοιπόν, να κυκλοφορήσει τον δίσκο χωρίς άδεια.

Το θέμα, όμως, δεν βρίσκεται πια, μόνο εκεί. Μάθαμε πλέον, πως πολλοί από εκείνους που πιστεύαμε πως θα καταργούσαν τη λογοκρισία, αντιθέτως, την χρειάζονται. Έτσι, χωρίς καθόλου να ξεχνάμε πως φέρουν μέγα μέρος της ευθύνης (μια και οι νόμοι είναι πολύ παλαιότεροι), δεν απευθυνόμαστε σ’ αυτούς.

Το θέμα βρίσκεται και αλλού, και μπορεί να ιδωθεί συγκριτικά. Φτάνει να θυμηθεί κανείς τον θόρυβο που έγινε όταν «αναβλήθηκε» ή «απαγορεύτηκε», αν προτιμάτε, η μετάδοση της συναυλίας του Μίκη Θεοδωράκη από την τηλεόραση. Οι εντονότατες διαμαρτυρίες του συνθέτη, που υποστηρίχθηκαν βέβαια από το σωματείο που τον εκπροσωπεί, αποτέλεσαν ένα καλό θέμα για όλες τις εφημερίδες, και πρωτοσέλιδο για μερικές. Η κινητοποίηση των ενδιαφερομένων κράτησε μέρες, και ο επικεφαλής της τηλεόρασης, μη αντέχοντας άλλο να απολογείται, έφτασε να δηλώσει σπασμωδικά πως «όλα τα έργα του Μίκη Θεοδωράκη, θα μεταδίδονται».

Αξίζει κανείς να συγκρίνει τα παραπάνω, μ’ αυτά που γίνονται ή που θα γίνουν, ίσως, για τον δίσκο των «Μουσικών Ταξιαρχιών».

Ένα δίσκο που δεν εμποδίζεται μόνο να ...μεταδίδεται από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, αλλά ακόμη και να υπάρχει.

Αξίζει, με λύπη του έστω, να διαπιστώσει, πως παρά τον αυταρχικότερο χαρακτήρα της υπόθεσης αυτής, κίνηση υπέρ της, δεν φαίνεται να υπάρχει, ως τώρα. Ούτε η ΕΔΕΤ, ούτε η ΕΜΣΕ, ούτε και τα άλλα σωματεία που συνήθως αγωνίζονται και για θέματα πολύ λιγότερο σημαντικά από αυτό, επανήλθαν.

Τόσο η ΕΔΕΤ, όσο και η ΕΜΣΕ, έχουν στο παρελθόν καταγγείλει την ύπαρξη λογοκρισίας. Εξακολουθούν ωστόσο να υφίστανται, όπως και όλοι μας, εμμέσως, την ισχύ των μεταξικών νόμων, με τους οποίους τα μέλη τους υποχρεούνταν να καταθέτουν τις μουσικές και τους στίχους τους, προς έγκριση, στο υπουργείο Προεδρίας.

Δεν νομίζουν, λοιπόν, ότι η περίπτωση των «Ταξιαρχιών» είναι μια καλή ευκαιρία να επανέλθουν στο θέμα; Και να προσπαθήσουν μια για πάντα να λυθεί;

Γνωρίζουν πως, ενωμένοι αν εκινούντο, θα μπορούσαν να φέρουν προ απολογίας τον υπουργό Προεδρίας και τους λογοκριτές, όπως θα έπρεπε (πράγμα που, συνεργούντος του Τύπου, έγινε στην περίπτωση Θεοδωράκη).

Γιατί να αργούν λοιπόν;

Ο Πανούσης, σκοπεύει τώρα, μαζί με άλλους καλλιτέχνες, να συγκεντρώσει υπογραφές για τη δέσμευση της κυβέρνησης να καταργήσει τους νόμους αυτούς (που και μέλη και ο ίδιος ο πρόεδρός της έχουν δηλώσει πως θεωρούν αντιδημοκρατικούς). Να δούμε, θα υπάρξει τότε τουλάχιστον συμπαράσταση; Ή θα δικαιωθεί η υποψία πως για μερικούς, άλλα είναι τα μέτρα και τα σταθμά για κάθε περίπτωση (λογοκρισίας);

Ο Τζίμης Πανούσης σε παλιότερη φωτογραφία, διαμαρτυρόμενος για άλλη περίπτωση λογοκρισίας του.