Το Βήμα, 27/11/1984
«Η τέχνη κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει»
Ο Τζίμης Πανούσης μιλάει για το «πιστεύω» του και για τις Μουσικές Ταξιαρχίες
«ΕΡΧΟΜΑΙ να καλύψω το κενό μεταξύ Γιώργου Νταλάρα και Λευτέρη Πανταζή, τους οποίους θεωρώ ακρογωνίαιους λίθους της πολιτιστικής μας ζωής».
Τάδε έφη Τζίμης Πανούσης ή «άλλος πως» «αρχηγός» των «Μουσικών Ταξιαρχιών» του οποίου όνειρο είναι: «Να καταφέρω κάποτε να προκαλέσω με την τέχνη μου τη συγκίνηση και την ανατριχίλα που προκαλεί ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός και η δημιομοσιοϋπαλληλική τέχνη της ελληνικής τηλεόρασης».
Οι «Μουσικές Ταξιαρχίες», λοιπόν, εκπέμπουν κάθε βράδυ στο «Κύτταρο» ήχους, που για μερικούς ανταποκρίνονται στο ελληνικό ροκ και για άλλους όχι. Το θέμα όμως είναι: υπάρχει ροκ «μέιντ ιν Γκρης;»
Ο Τζίμης Πανούσης υποστηρίζει: «Αυτό το "ελληνικό" ακούγεται όπως το τυρί φέτα που όλοι θέλουμε να πιστεύουμε ότι είναι ελληνικό ενώ καταβάθος γνωρίζουμε ότι εισάγεται από τη Βουλγαρία. Επειδή νομίζω ότι είμαι ταλαντούχος, δεν έχω καμία σχέση με το λεγόμενο "ελληνικό ροκ" που είναι καταφύγιο ατάλαντων μιμιτών μίας ακαθόριστης και ξενόφερτης μαγκιάς που προσπαθεί να καλύψει την αδυναμία προσχώρησης στο κατεστημένο με τραγελαφικά αποτελέσματα. Είναι σαν να βάλεις π.χ., μία γερμανίδα τουρίστρια να σου φτιάξει τζατζίκι».
«Τι είδους τέχνη κάνετε, κ. Πανούση;»
«Βασικά, η τέχνη κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει. Και υπάρχουνε πολλά είδη, βέβαια, όπως η στρατευμένη, η λαϊκή, του δρόμου κ.λπ. Εγώ, οπωσδήποτε υπηρετώ της στρατευμένη, υπό την έννοια ότι πασχίζω να πω πέντε πράγματα, να δώσω ένα μήνυμα για την ειρήνη για τον σοσιαλισμό. Τελευταία, και λόγω μόδας, ασχολούμαι με υπαρξιακά προβλήματα. Δηλαδή από πού ήρθαμε που πάμε, γιατί με σπρώχνεις και άλλα τέτοια τραγικά».
«Και η πολιτική; Μέσα και έξω από το τραγούδια σας;»
«Η πολιτική είναι αυτό που παθαίνεις όταν δεν έχεις χιούμορ και είναι πολύ σοβαρό, σαν την «κλαπάτσα». Αυτό που με ενδιαφέρει εμένα είναι το ύφος και το ήθος. Όλα το άλλα είναι εκ του πονηρού.»
«Και η σεξουαλική, έως σκανδαλώδης, αναφορά που γίνεται από σκηνής. είναι «κόντρα» στην πουριτανισμό του έλληνα ή "εκ του πονηρού" για να προσεγγίσουμε το κοινό;»
«Εγώ από μικρός ήμουνα μεγάλο πειραχτήρι και, πριν το κάνουν επάγγελμα έχει φτάσει στα άκρα. Ήμουνα διατεθειμένος δηλαδή να πάω και φυλακή, προκειμένου να κάνω μία φάρσα. Έτσι οι χοντρές κουβέντες σ' ένα ερωτικό τραγούδι ενός δίσκου μίας πολυεθνικής έχουν κάποια πλάκα. Δικαιολογίες, βέβαια, θεωρητικής κάλυψης υπάρχουν πολλές όπως ότι τις τολμηρές λέξεις δεν τις ανακάλυψα εγώ ή ότι ο ρεαλιστικός αυτός στιχουργίας είναι μία απάντηση στη χηδαιότητα του υπονοούμενου (όταν μας λένε ότι ο άντρας ξεχωρίζει για δύο πράγματα και το ένα είναι η κολώνια του, είναι σαφές ποιο είναι το άλλο και καλό θα ήταν να τα λέμε με τ' όνομά του). Όσο για την ευκολία προσέγγισης, ο μοναδικός τρόπος είναι να μην κοροϊδεύεις τον κόσμο. Δεν υπάρχουν "κόλπα" γιατί το κοινό δεν "μασάει"».
«Ποιο κοινο εκφράζετε;»
«Τους καταναλωτές εν γένει. Έχω την τιμή να είμαι στη λίστα των αγαθών πως κατανάλωση. Τι να καταφέρω, όμως, εγώ με δύο ωρίτσες πρόγραμμα, όταν άλλοι έχουν τους ακροατές μου στην πλύση επί 24ώρου βάσεως αναρωτιέμαι. Παρ' όλα αυτά, είμαι φανατικά υπέρ της ανόθευτης απλής αναλογικής».
«Γιατί αυτή η επιμονή αναφορά στο Γιώργο Νταλάρα από σκηνής;»
«Αναφέρομαι στον Γιώργο Νταλάρα ως σύμβολο και όταν φωνάζω απελπισμένα στο τραγούδι "όχι άλλο Νταλάρα", νομίζω πως εκφράζω πια τη λαϊκή αγανάκτηση. Όσο καλοφτιαγμένα και να είναι δεν μπορεί να τρώμε κάθε μέρα χάμπουργκερ. Αυτή η "εκφραστική του δύναμη" μου δίνει τα νεύρα, όπως και η "επιτυχία" που έχει».
Ο Τζίμης Πανούσης ετοιμάζει δύο δίσκους. Έναν με τον γκρουπ «Μουσικές Ταξιαρχίες» και έναν με άλλους μουσικούς (θα παίζουν και μπουζούκι και κλαρίνο και άλλα όργανα) και θα έχει τραγούδια και πρόζες έναν μόνο σταρ, τον «Τζιμάκο», όπως το φωνάζουν οι φίλοι του.
Άννα Βλαβιανού