Τζίμης Πανούσης

the dark site of the mood

Lifoland, 1/2/2009

A night at Jimmy's

«Κυρίες, κύριοι, σύντροφοι καταναλωτές και ομοφυλόφιλοι πελάτες, καλησπέρα σας...». Στο δρόμο των μπουζουκιών ο Τζίμης Πανούσης αρχίζει και φέτος το ανατρεπτικό τροπάριό του. Αν και συλλέγει μηνύσεις όπως η Βανδή χρυσούς δίσκους, δεν λέει να ηρεμήσει. Ο Σταύρος Διοσκουρίδης πήγε στην πρεμιέρα του τελευταίου σιτσουανιστή της Αθήνας, κατέγραψε τις πιο ζουμερές ατάκες του και περιγράφει ένα κλίμα ευφροσύνης αργής για όσα σουρεαλιστικά συμβαίνουν γύρω μας.

ΦΩΤΟ: FREDDIE F.

Luna Dark. Από το όνομα και μόνο μπαίνεις στο νόημα... Μαύρα τραπεζομάντιλα, μαύροι τοίχοι, μαύρα ρούχα οι σερβιτόροι. Μαύρη μαυρίλα πλάκωσε, δηλαδή. Το μαγαζί χωράει γύρω στα 800 άτομα και είναι ασφυκτικά γεμάτο. Δεν διαφέρει σε ύφος από ένα κλασικό νυχτομάγαζο. Πίστα, μαιτρ και τα λοιπά. Μόνο τα λουλούδια του λείπουν. Η πρώτη διαφορά παρατηρείται στον κόσμο. Ανάμεικτες οι παρουσίες. Αρκετοί νέοι και παλιοί αριστερο-αναρχικοί, οι γνωστοί άγνωστοι ξενύχτηδες και άσχετοι που θέλησαν να πάνε «στον Πανούση για χαβαλέ». Ψάχνεις να βρεις πώς δένει η αλογοουρά με τις γούνες. Με ποιο κριτήριο επιλέγει ο κόσμος τη διασκέδασή του; Τι κάνει μια μοϊκάνα δίπλα σε ένα κοστούμι; Κατά τη διάρκεια αυτών των βαθυστόχαστων σκέψεων προβάλλονται επαναλαμβανόμενες φωτογραφίες σκληρού πορνό. Σε βάζουν στο κλίμα. Δεν είσαι σε μπουζουξίδικο, δεν θα πετάξεις γαρύφαλλα. Θα γελάσεις, όμως, με την ψυχή σου, ακούγοντας μια σύγχρονη κριτική της εξουσίας και της ελληνικής πραγματικότητας. Σ' ένα σκοτεινό μέρος όπου η λέξη «σκάνδαλο» είναι συνώνυμη της διασκέδασης. «Ντίνο, κατέβασε τον μπερντέ να ξεκινήσουμε» λέει ο Τζίμης και τα φώτα χαμηλώνουν. «Κυρίες, κύριοι, σύντροφοι καταναλωτές και oμοφυλόφιλοι πελάτες, καλησπέρα σας... Έχω στο πρόγραμμα πούτσο, βυζί, σκατά, κουράδα και κάποια στιγμή το χοντραίνω. Έχω Μητσοτάκη, έχω Ζαχόπουλο... Το πρόγραμμά μας δεν έχει σχέση με σάτιρα. Περισσότερο με το γελωτοποιό του βασιλιά θα ήθελα να μοιάσω...» Φορώντας μια μπλε γούνα και το γνωστό κολάν «αυτοκτονεί» στην κρεμάλα και το show ξεκινάει...

Το μενού περιλαμβάνει μια συρραφή τραγουδιών, stand up comedy και βιντεοπροβολών, με τον απαραίτητο σχολιασμό πάντα. Ο Πανούσης δεν χαρίζεται σε κανέναν. Ελληνική νοοτροπία, Εκκλησία, κυβέρνηση, αντιπολίτευση, ΚΚΕ, εγχώριο και ξένο star system, το κοινό και ο ίδιος του ο εαυτός είναι διαρκώς στο στόχαστρο. Χρησιμοποιώντας με απερίγραπτο τρόπο το σωματότυπό του, το βλέμμα του αλλά και την καταπληκτική ευχέρεια που έχει με την ελληνική γλώσσα, δεν σου αφήνει πολλά περιθώρια. Θεωρείς απίστευτο αυτή η γλυκύτατη, στρουμπουλή φιγούρα να ξεστομίζει ατάκες όπως «Ντροπή σου! Να μη μπορείς να τιθασεύσεις το καυλί σου. Θα σου το κόψω να το βάλω στη φορμόλη, παλιοκαριόλη».

Η σάτιρα όπως και τα τραγούδια του είναι κατά κόρον πολιτικο-κοινωνικά. Πατάνε στη γη. Περιγράφουν γλαφυρά την καθημερινή ειδησεογραφία. Μιλάνε για το σήμερα εκφράζοντας, εκτός από μεγάλες αλήθειες, το κοινό αίσθημα. Απορίες, ερωτηματικά και κρίσεις που έχουμε όλοι μας. Δεν προσβάλλει, δεν σατιρίζει άσκοπα. Προκαλεί τη συνείδησή σου, την ίδια την κοινωνία που εθελοτυφλεί. Είναι ένα δάχτυλο που δείχνει τις απάτες με τα πανωσηκώματα και τις αντιπαροχές, τη διαφθορά οπουδήποτε κι αν αυτή συμβαίνει, την αδυναμία της Αριστεράς, την γκετοποίηση που δέχονται ορισμένες κοινωνικές ομάδες, την αληθινή όψη του «Νεοέλληνα» και το σκουπιδαριό της τηλεόρασης. Η βωμολοχία δεν σοκάρει, αντίθετα σιγοντάρει στο να περάσει ευκολότερα το μήνυμα. Μπορεί να είσαι υποψιασμένος για το τι πας να δεις, να περιμένεις τι θ' ακούσεις, αλλά στο τέλος η περσόνα του Πανούση και η μεταδοτική του ενέργεια σε αφήνουν έκπληκτο.

Κορυφαίες στιγμές του προγράμματος είναι: οι γνωστές τηλεφωνικές φάρσες, η αλά όπερα διασκευή του γνωστού άσματος «Σ' έχω κάνει θεό», το κομμάτι για τη χασικλού Χρυσιήδα και την πρεζού Βρισιήδα και στο τέλος ένα συγκλονιστικό ποτ πουρί γνωστών λαϊκών και ροκ επιτυχιών κατά τη διάρκεια του οποίου το κοινό παραληρεί με γέλια και χειροκροτήματα. Φεύγοντας νιώθεις ότι επαναστάτησες για τρεις περίπου ώρες. Βρέθηκες σε ένα καλλιτεχνικό άσυλο, σε μια μυσταγωγία όπου όλα ήταν επιτρεπτά. Εξαγνίστηκες από τα «πρέπει» και τα δήθεν έως ότου να ξαναμπείς στην junk ζωή του έθνους που «προσκυνά σώβρακα και φανέλες». Ξεκινώντας, στο τσακ μπαμ, μ' ένα «βρόμικο» σάντουιτς, στην κατάφωτη από τις μαρκίζες και τα «λαμπερά» ονόματα που σιχτίριζες πριν λίγο Ιερά Οδό.

Αποσπάσματα από την παράσταση

Για τον Καραμανλή

«Ανησύχησα ότι με τις πυρκαγιές θα είχαμε έλλειψη ψηφοφόρων. Γιατί πώς θα έβγαινε ο Καραμανλής; Είναι γνωστό πως οι Καραμανλήδες βγαίνουν από τα δέντρα. Εάν ενθυμηθείστε, ο τέως ο Εθνάρχης έδωσε για πρώτη φορά το 1961 δικαίωμα ψήφου στα δέντρα. Ανησύχησα με τον ανιψιό, αλλά ευτυχώς αυτήν τη φορά ψηφίσαν τα ζώα... Ο Καραμανλής είναι στο απυρόβλητο. Είναι η ηθική μυγοσκοτώστρα. Να σας πω: αυτός ο μπουχέσας που έχουμε για πρωθυπουργό είναι ένας ανεκδιήγητος τύπος που εκτός από κοιλιόδουλος, μανιοκαταθλιπτικός, βλέπει συνέχεια dvd. Συγκαίονται τα μπουτάκια του. Το καημένο. Και απ' ό,τι αποκαλύπτει το dvd του Ζαχόπουλου είναι και gay... Καλά να γίνεις πρωθυπουργός και να διορίσεις το λυκειάρχη της γυναίκας σου. Αυτή που έκανε οικοκυρικά στη γυναίκα του την έχει βάλει στον ΕΟΜΜΕΧ... Αυτήν (τη Νατάσσα) την έκανε γιατρό. Από νηπιαγωγό Καρδίτσας, της έκανε μεταγραφή και πήγε στην Ιατρική Θεσσαλονίκης. Δεν έχει ξαναγίνει αυτό. Επίσης πήρε το πτυχίο της το 2004, το 2002 όμως είχε πάρει μεταπτυχιακό. Επίσης στην τελευταία εξεταστική πέρασε δεκατέσσερα μαθήματα με τη μία. Το τσακάλι...»

Για το σκάνδαλο Ζαχόπουλου

«...Ξεφτιλίστηκαν και οι αυτοκτονίες, εκεί που είχες ένα αποκούμπι ότι κάπου θα τελειώσεις... Τα "Δομημένα βρομόλογα" είναι ένα θέαμα μουνοθεματικό. Ηθικός αυτουργός σ' αυτή την ιστορία ήταν ο Ζαχόπουλος, που ευτυχώς ο άνθρωπος είχε τον φυσικό αερόσακο, έπεσε και μπίστιξε από δω και από κει και ελπίζουμε να γίνει καλά. Αυτό λέει η σάτιρα, η μοντέρνα, να γίνει καλά, να βγει έξω και να παντρευτεί την Εύη».

Για την οικολογία και τον Αλ Γκορ

«...Στην πρώτη θέση της οικολογίας διεθνώς είναι ο Αλ Γκορ. Εκτόπισμα μεγάλο. Δεν χτυπιέται με τίποτα. Ο Αλ Γκορ, ο οποίος έχει κάνει την Ενοχλητική αλήθεια. Ενοχλητικήηηη... Έχουμε πάθει πλάκα, τέτοια ενοχλητική αλήθεια είχαμε καιρό να δούμε. Το είδα κι εγώ το ντοκιμαντέρ σε ένα χωριό στην Άνδρο. Είχανε πάθει πλάκα οι χωρικοί με το ντοκιμαντέρ. Το οποίο τι έλεγε; "Καραγκιόζης ο Οικολόγος" ήτανε ο τίτλος. Διότι έλεγε ότι φταίμε εμείς για την τρύπα του όζοντος. Να κλείνεις την τοστιέρα, παλιομαλάκα. Εσύ φταις. Αυτός ο Αλ Γκορ ήταν αντιπρόεδρος του Κλίντον και είχε δώσει την εντολή να γίνουν οι βομβαρδισμοί στο Βελιγράδι. Το απεμπλουτισμένο ουράνιο δεν πειράζει όπως η τοστιέρα».

Για το ελληνικό ροκ

«...Ένα τραγούδι σημαντικό που με ταρακούνησε ήταν το "Πρώτο ταξίδι μου 'τυχε μαύρος από τον κώλο". Πόσο οδυνηρά μπροστά ήταν αυτό το κομμάτι. Από τον Σταυρό του Νότου, τον κουβαλάμε όλοι... Επιρροή μου ήταν και ο Λεπά του εντέχνου, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, και το νέο ελληνικό ροκ, αυτό που λένε η Δυτική Όχθη των Αγίων Αναργύρων. Ο καινούργιος Λουδοβίκος των Ανωγείων που μετατράπηκε σε Φίλιππο των Άνω Λιοσίων. Οι Πυξ Λαξ έχουν διαλυθεί βέβαια 26 φορές, αλλά βγαίνουν άλλοι: ο Σαλβαντόρ Νταλί, Σύννεφα με Παντελόνια, Σπογγώδης Εγκεφαλοπάθεια και άλλα. Σας έλεγα εάν ενθυμείστε πως οι αδερφοί Κατσιμίχα είναι ένας. Έβγαλαν και τώρα τελευταία αυτήν τη μεγάλη επιτυχία που εκφράζει την εποχή μας "Μέχρι να πάρεις παγωτό σε βρίσκει ο χειμώνας". Ποιος είσαι, ρε παιδάκι μου; Βέβαια ο Φίλιππος ο Πλιάτσικας έχει κάνει και τραγούδια οικολογικά... Τρομακτικά τραγούδια που τα παίζουν συμφωνικές ορχήστρες, τρία ακόρντα είναι, αλλά... Έχει και ένα όραμα να τραγουδήσει με τον πρωθυπουργό. Να πει τα κάλαντα ο πρωθυπουργός και αυτός να βάφει γαλάζια τη θάλασσα. Μετά θα έβαφε τα αυγά με πορδές με τις υπέροχες φωνητικές του χορδές...»

Το επόμενο σκάνδαλο

«Θα σκάσει η Ντόρα, αλλά της έχουνε ετοιμάσει και αυτηνής σκάνδαλο. Ποιος τραγουδιστής έχει κάνει παιδί εξώγαμο μετά τον Πασχάλη; Είναι ο Τέρης ο Χρυσός. Τα λέμε ανοιχτά. Αυτός το ‘59 έπαιζε σε μια συναυλία σ' ένα κλαμπάκι στο Λουτράκι και πήγε ένα μικρό, ένα δεκαεξάχρονο, και πώς έγινε, είχε μια σεξουαλική μεταστροφή ο Χρυσός και την καβάλησε. Την πήδηξε την κοπέλα και ήταν η Ντόρα η Μπακογιάννη. Και έβγαλαν τον Κυριάκο τον Μητσοτάκη. Είναι Κυριάκος Χρυσός Μητσοτάκης. Αυτό το σκάνδαλο θα βγει και πάει και αυτό το σκάνδαλο και να δούμε ποιος θα μας κυβερνήσει».

Και ένα ποίημα...

Εκπλήξεις

«Αυτό μου μαυρίζει ανάμεσα στα πόδια σου είναι ξανθό
και αν λάβουμε υπόψη μας ότι είσαι αναμφίβολα μελαχρινή,
καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι βάφεις το μουνί σου.
Είπαμε, ρε Σούλα, αλλά όχι κι έτσι».

31.01.2008